TÜRKİYE ERMENİ YERLEŞİMLERİ_1

TÜRKİYE ERMENİ YERLEŞİMLERİ_1

Mesajgönderen HayatAğacı » 21 Mar 2010, 12:12

Bünyan Պիւնյան (Կեսարիա) Kazası (KAYSERI)

Kuruluşu 10. yüzyıla dayanan kaza, 11. yüzyılda Bizanslılar'ın eline geçti, l. Dünya Savaşı'ndan önce bölgedeki Ermeni nüfusu 5.887'ye düşmüştü, bu Ermeniler'den 1.106'sı Aziziye Kazası'nda yaşıyorlardı. Aziziye Kazası'nda Ermeniler özellikle yönetim merkezinde toplanmışlardı. Kazada yaşayan 1.000'e yakın Ermeni'ye ait Surp Yerortutyun Kilisesi ve 40 Öğrencinin Öğrenim gördüğü okul bulunuyordu. Bünyan Kazası'nın yönetim merkezinde Surp Astvadzadzin Kilisesi ve Mesrobyan Koleji etrafına yerleşmiş toplam 505 Ermeni yaşıyordu.


Kuzeydeki Gigi köyünde 350 Ermeni ve bu cemaate ait Surp Nigoğayos Kilisesi ile bir de okul bulunuyordu. Sanoğlan'da Surp Kevork ve Surp Toros kiliseleri bulunuyordu. Güneyde bulunan Seveghan'da yaşayan 900'e yakın Ermeni'ye ait bir okul ve bir kilise vardı. Güneydeki bir başka yerleşim yeri olan Ekrek'de ise 2.700 Ermeni yaşıyordu. Ermeniler'in Ekrek'te, Surp Toros ve Surp Astvadzadzin kiliseleri ile 150 Öğrencinin devam ettiği iki de okul bulunuyordu.

_____________________________________________________________________________________________________



Eruh (Aro/Bohtan)/էրուհ Kazasi

Sancaği’nin güney ucunda yer alan Eruh Kazasi, 7. yüzyilda Arap halifelerince yikilmasina dek Dadig Ermeni Baronluğu’na bağli kaldi. Bölgedeki Kürt varliği giderek artarken, Hiristiyan nüfus hizla azaldi. 1890 yilinda bölgede 5.113 Ermeni yaşarken; 1914 yilina gelindiğinde, Patrikhane kayitlarina göre kazada yaşayan Ermenilerin sayisi 3.393’e düşmüştü (377 hane). Çiftçilikle uğraşan bu nüfus kirsal kesimdeki 22 yerleşim yerine dağilmiş halde yaşiyordu. (4 kilise ve 2 okul, 120 öğrenci). 2.412 Ermeni’nin (268 hane) yaşadigi yönetim merkezi Deh, Ermeniler’in yöredeki en önemli merkeziydi. Deh’te Ermenilere ait Surp Harutyun ve Surp Astvadzadzin Kiliseleri’yle bir de okul bulunuyordu (95 öğrenci). Tançe: 27 Ermeni (3 hane), Keoğ: 18 Ermeni (2 hane), Girdare: 16 Ermeni (2 hane), ikaka: 29 Ermeni (3 hane), Lirde (Lode): 45 Ermeni (5 hane), Goveşer: 47 Ermeni (5 hane), Gena: 25 Ermeni (3 hane), Ayn (Aniti): 19 Ermeni (2 hane), Şekhthorn;Ahali: 26 Ermeni (3 hane), Findik: 225 Ermeni (25 hane), Berevana: 46 Ermeni (5 hane), Şavia: 44 Ermeni (5 hane), Genad (Cenet): 45 Ermeni (5 hane), Savadi: 90 Ermeni (10 hane), Şerekan (Şeykhan): 45 Ermeni (5 hane), Sera-Fokane/Serakavani: 53 Ermeni (6 hane), Sera-Teyteni: 45 Ermeni (5 hane), Meydane-Olian: 47 Ermeni (5 hane), Deşta-Lela: 88 Ermeni (10 hane), Şirnakh: 364 Ermeni (40 hane), bir okul (25 öğrenci), Demeçin (Micin): 122 Ermeni (14 hane), Dehreben: 225 Ermeni (25 hane), Ramoran (Ravangan): 361 Ermeni (40 hane), Aviran (Havs): 35 Ermeni (4 hane), Mahre (Mer): 72 Ermeni (8 hane).

Resim
Seğert-Siirt

_____________________________________________________________________________________________________

Usak/Ուշաք Kazasi

Kütahya'nın güneyinde bulunan Uşak kazasında Ermeniler (1100 nüfus) merkezinde, Türkler'le ve çoğunluğu Ermenice konuşan Rumlar'la birlikte oturuyorlardı. 17. yüzyılın başında Iran'dan gelip halıcılıkla uğraşan Ermeniler'in bir kilisesi (Surp Asvadzadzin) ve bir lisesi bulunuyordu.

_____________________________________________________________________________________________________

Diyarbekir/Դիյարբեքիր Vilayeti,Diyarbekir Sancagi,Siverek Kazasi.
Diyarbakir'in 78 km guneybatisinda , Urfa'nin 83 km kuzeydogusunda yer alan, yaklasik 10.000 nufuslu kaza merkezinde 3.000 ile 6.000 Ermeni yasiyordu.

Kasabada 20. yuzyil basinda 83 kiz ve 85 erkek ogrencinin ogrenim gordugu bir Ermeni okulu bulunuyordu.Dunya savasi oncesinde ise okul sayisi uçe,ogrenci sayisi 250'ye yukselmisti, Ayrica Katolik ve Protestan Ermenilere ait iki ayri okula devam eden toplam 130 ogrenci vardi.
Bir Kilisenin (Surp Toros) bulundugu kasabada Ermeniler Ticaret ve çesitli zanaat dallarinin yani sira meyvecilik ve sarap uretimiyle ugrasiyorlardi.
Bugun Urfa iline bagli en buyuk ilçe olan Siverek'in merkez nufusu 122.453'tur.

Ermeni Koyleri: Karabahçe,Çatak, Mezre,Simah, Harbi,Gori ve Oşin.

Sehrin 19.yuzyil sonlari- 20 yuzyil basindaki nufusuna iliskin farkli veriler vardir.1914 Siverek Merkez nufusunu 5.450 olarak kabul eden Kevorkian ve Papoudjian, bu sayinin 1914 Osmanli nufus sayimina gore 2.853 , ayni yila ait Istanbul Ermeni Patrikhanesi verilerine gore 9.275 (1.855 hane) oldugunu,Osmanli belgelerinden yararlanan V.Cinet ise 1890'da Siverek kaza merkezinin 10.000 olan toplam nufusu içinde 3.750 Ermeni bulundugunu belirtiyor.

_____________________________________________________________________________________________________

Kayseri/Կեսարիա: Kazasi

20 yuzyilin baslarinda sehir merkezinin nufusu 50.000'in uzerindeydi; sehrin 114 mahallesinden 28'inde toplam 18.907 ermeni yasamaktaydi.

Sehirde Apostolik Ermenilere ait Surp Krikor Lusavoriç, Surp Asvadzadzin ve Surp Sarkis kiliselerinin yani sira Katolik Ermenilere ait Surp Haç kilisesi ve bir protestan kilisesi bulunuyordu.

Sehirdeki Ermenilere ait egitim kurumlarinin adlari ve 20. yuzyil basinda bu kurumlara devam eden ogrencilerin sayilari soyleydi :
Surp Asdvadzadzin Kilisesi'ne bagli Haygyan (230erkek),
Surp Sarkis Kilisesi'ne bagli Hagopyan (140),
Surp Lusavoriç Kilisesi'ne bagli Sarkis Gumusyan (680 erkek),
Surp Garabed Manastiri bunyesindeki yetimhane Jarankavorats Varjaran (60 erkek)
ve Bahçe Mahallesi'nde bulunan Aramyan (400 kiz)
Ayrica , Protestan Ermenilere ait iki okulda toplam 200,
Katolik Ermenilere ait Emanuelyan Enstitusu'nde 100 ogrenci egitim goruyordu.

Kayseri'de Ermeniler tarafindan yayimlanan Şepor (Borozan) ve Nor Serunt (Yeni Nesil)adli iki gazete bulunuyordu.

Sehrin yakinlarinda Karasun Manug Manastiri bulunuyordu.

Kayserili Ermeniler Ticaretin yaninda kuyumculuk,dericilik,dokumacilik,halicilik gibi islerle de ugrasiyorlardi.
Melikgazi ve Kocasinan ilçelerinden olusan Kayseri sehir merkezinin nufusu 535.000, bu ilçelere bagli koylerin toplam nufusu ise yaklasik 100.000'dir Kayseri'nin Cafer Bey Mahallesi'nde bulunan Surp Krikor Lusavoris Kilisesi halen ibadete açiktir.

Kayseriye bagli bir kaç Ermeni koyu ve nufusu :
Derevank (310 Ermeni),
Tavlusun (115 Ermeni),
Germir (365 Ermeni),
Balages (923 Ermeni),
Mancesen (386 Ermeni),
Darsiak (835 Ermeni) ,
Muncusun (1669 Ermeni),
Erkelet (300 Ermeni).

Resim

_____________________________________________________________________________________________________

Kangal/Քանկալ Kazasi
1914'te Kangal'da 7339 Ermeni yaşıyordu. Ermeni Cemaati'nin bir kısmı (1200 kişi) yönetim merkezi Kangal'a yerleşmişti. Kazanin kuzey ucunda, Sivas yolu üzerinde bulunan Ulaş'ta nüfusun çoğunluğu Ermeni'ydi, Ulaş'ta yaşayan yaklaşık 2000 Ermeni'ye ait Surp Astvadzdazin Kilisesi ve 160 öğrencinin eğitim gördüğü bir okul bulunuyordu. kazanin güneybatısında bulunan Mağara'da yaşayan 951 Ermeni'ye ait Surp Astvadzadzin Kilisesi ve 90 öğrencinin eğitim gördüğü bir okul bulunuyordu. Komşu köy Yarhisar'a yalnızca 703 Ermeni yaşıyordu.(Surp Toros Kilisesi ve bir okul) ve son olarak Mancilik'te 1919 Ermeni yaşıyordu (Surp Toros Manastırı ve iki okul)

_____________________________________________________________________________________________________

Lice/Լիճէ Kazasi

Diyarbakır Sancagi'nin kuzeyinde, antik Büyük-Dzophk bölgesi sınırları içinde,
Agnstnik'in kuzey doğusunda, Lice kazası, tam anlamıyla küçük dağ köyleri ve derin vadileriyle,
Toroslar bölgesinin tüm karakterini sergilemektedir.
Ortaçağ'da, Attah ve Fiz/Fis adlı, Meyafarkin'in (Silvan) güneyinde başlayıp
kuzeye uzanan savunma çizgisinin bir parçası olan iki kale vardı.
1914'te 24 kilise ve bir manastırın bulunduğu 33 köyde, 5.980 Ermeni, yasiyordu.
Merkezde, 2.650 Ermeni iskan ediyordu. Surp Astvadzadzin Kilisesi ve 205 öğrencili iki öğretim kuruluşu vardı.
Buğday ve arpa tarımından, bağ ve meyve ağaçlarından başka tuz ve alçı çıkarmakla uğraşırlardı.
Başlıca köyleri şunlardı:
Fum/Opum: (Surp Kevork Kilisesi), Sarnis: (Surp Tomas, Surp Sarkis, Surp Agop, Surp Toros, Surp Şmavon kiliseleri), Şikakan/Şegega, Merak,
Kervas/Garvas/Garas: (Surp Sarkış Kilisesi),
Aintak/Antag: (Surp Stepannos ve Magapayetsvots/Magavank/Kara Kilise de denilen Surp Arakelagan kiliseleri), Şatik/Şad Hayk: (Surp Sarkis),
Yamutni/Pamotne/Palence: {Surp Haç Kilisesi),
Şemsan/Şam-Şam: Surp Hovhannes Kilisesi),
Helhel/Halhal: (Surp Kevork Kilisesi),
Ninias/Nunias: (Bir kilise), Hazan/Hezan, Zara,
Zermanik/Cumayig: (Surp Haç Kilisesi),
Dibene/Debne: (Surp Bedros-Pavlos kilisesi), Cometik/Come,
Hayni: (Surp Astvadzadzin Kilisesi ve 80 öğrencilik bir okul), Birbas/Barbeş,
Mizak/Mrzag: (Surp Kiryakos Kilisesi),
Peşar/Beşer: (Surp Astvadzadzin Kilisesi),
Riz: (Yıkıntı halinde üç kilise), Nurşin/Norşen,
Herkin/Herki ve yeri bilinmeyen Andu Köyü: (Surp Hıripsime Kilisesi).

_____________________________________________________________________________________________________

Sivas/Սեբաստիա Vilayeti

I. Dünya Savaşi öncesinde, şehir merkezinde 22,470 Ermeni (4.230 hane) yaşiyordu, bu nüfus , Bengiler,, Bezircun,,Hoğtar,Paşabardez,Kösetar, Tavranbahir ve Hasanli adli Ermeni mahallerinde yogunlaşmişti. Sivas kazasindaki 36 köyün toplam Ermeni nüfusu ise 31.185'ti.
Şehirdeki Ermeni okullarinin adlari ve 20. yuzyil basinda bu kurumlara devam eden öğrencilerin sayilari şöyleydi: Hiripsimyan (190 kiz), Bezikyan (30 kiz), Rupinyan (6 kiz,66 erkek)Lusinyan (100 kiz , 35 erkek), Sahagyan (15 kiz , 37 erkek),Mikhitaryan (10 kiz, 35 erkek), Aramyan (anaokul;48 kiz, 50 erkek),Aramyan Getronagan (420 erkek), Surp Tarkmançats (107 erkek) ,Surp Pirgiç (95 erkek), Nersesyan (104 erkek),Vartanyan (40 erkek), Torkomyan (107 erkek).Ayrica, şehirdeki Ermeni yetimhanesinde, Katolik okulunda ve Protestanlara ait sekiz okulda ögrenim gören çok sayida Ermeni öğrenci vardi.
Şehirdeki Surp Astvadzadzin, Surp Sarkis,Surp Minas,Surp Pirgiç,Surp Kevork ve Karasun Manug kiliselerinin yani sira, Protestan Ermenilere ait iki, Katolik Ermenilere ait bir kilise bulunuyordu.
Şehrin 2 km kuzeyinde yer alan ve baspiskoposluk merkezi olan Surp Nişan Manastiri, bölgenin en onemli hac yeriydi. Surp Hagop,Anabad ve Khonirgirdur (Huykesen) şehrin yakin çevresinde bulunan diğer manastirlardi.
I. Dünya Savaşi öncesinde Antranig (Birinci) ve Hogtar (Topraktepe) gibi Ermenice gazetelerin yayimlandiği şehirde Ermenilere ait bir hastane ve bir tiyatro bulunuyordu.
Bugün Sivas ilinin merkez nüfusu yaklasik 250.000, merkez ilçeye bağli köylerin nüfusu ise 48.000'dir.

_____________________________________________________________________________________________________

Hakkari/Çulamerg/Չուլամերկ Kazasi
Çölemerik (Çulamerg) Kazasi

Nüfusunun büyük bölümünü Asurilerin olusturdugu Çulamerg Kazasi'nin kuzeybatisinda, Norduz Nahiyesi yakinlarinda, Ermenilere ait 5 yerlesim yeri bulunuyordu: Pagan (Pagi): 270 Ermeni (39 hane), bir kilise, Khalilan (Halilan): 175 Ermeni (22 hane), bir kilise, Serman (Merzan): 30 Ermeni (4 hane), Khanas (Khananis): 32 Ermeni (5 hane), Piran (Piradan): 27 Ermeni (3 hane) Ağpag (Elbağ) Kazasi Büyük Zap Suyu’nun yukari havzasinda, dağlik bir bölgede kurulmus olan kaza, Ardzruni Hanedani’na bagliydi. Büyük Ağpag Prensliği Vaspuragan Kralligi'nin kurulmasinda önemli rol oynadi. Ardzruni Prensligi baskentleri Hadamagerd’den (bugünkü Baþkale) itibaren yayilarak 5. yüzyildan 11. yüzyila kadar topraklarini genislettiler. Ancak, bu sanli tarihten geriye 1895-96 yillarinda yalnizca 3.505 Ermeni (482 hane) kalmisti. Kazanin yönetim merkezi Baskale’de (Hadamagerd), yüzyilimizin baþinda 1.645 Ermeni (200 hane) yaþiyordu. Bu cemaate ait Surp Yerortutyun Kilisesi ve bitiþisinde de 50 ögrencinin egitim gördügü bir okul bulunuyordu. Baskale’nin dogusunda, Hiristiyan Ermenilerin en önemli dini merkezi olan Surp Partoğomeos Manastiri bulunuyordu. Pers sinirlarinda yer alan manastir her yil üç imparatorluktan yüzlerce haciyi agirliyordu. Gelenege göre inananlarin beraberlerinde adak olarak bir beyaz inek götürmeleri gerekiyordu. Sorader: 18 Ermeni (4 hane), Surp Haç Kilisesi ve Surp Eçmiadzin Manastiri (Cirbayvank), manastirin Büyük Zap Suyu yakinlarinda 9. yüzyilda kuruldugu saniliyor, Pis (Pars/Ablis): 24 Ermeni (4 hane), Babilhasan (Babilesa): 18 Ermeni (5 hane), Erkeani: 205 Ermeni (27 hane), Surp Sarkis, Surp Stepanos ve Dziranavor kiliseleri, Surp Astvadzadzin Manastiri, Karaplur: 4 Ermeni (1 hane), bir kilise, Pijingerd (Becinğir): 112 Ermeni (15 hane), Surp Partoğomeos Kilisesi, Kharadun: 65 Ermeni (11 hane), Baskale: 1.645 Ermeni (200 hane), Çukh: 96 Ermeni (15 hane), bir kilise, Surp Partoğomeos (Vanki Küğ): 244 Ermeni (40 hane), Hasbisdan (Askitan): 260 Ermeni (45 hane), Malkavan: 70 Ermeni (16 hane), Surp Haç Kilisesi, Rasulan (Rasilamis): 54 Ermeni (8 hane), Paz (Baz): 49 Ermeni (5 hane), Gatnots Surp Haç Kilisesi ve bir kalenin kalintilari, Soran (Suran/Sorher): 163 Ermeni (24 hane), Hinut Manastiri, Heresan: 74 Ermeni (11 hane), bir kilise, Alas: 280 Ermeni (35 hane), Alalean (Alanian): 45 Ermeni (7 hane), Peza (Piza/Penisa): 79 Ermeni (9 hane), eski bir Ardzruni kalesi.

Resim
Asurilere ait Mar Shimun Kilisesi
forum-kurallari-t4741.html

Allah'ın sana verdiğinden (O'nun yolunda harcayarak) ahiret yurdunu gözet, ama dünyadan da nasibini unutma! Allah'ın sana ihsan ettiği gibi, sen de (insanlara) iyilik et. Yeryüzünde bozgunculuğu arzulama. Şüphesiz ki Allah, bozguncuları sevmez.(Kasas 77)

yaptığımız tüm yorumlar, ya yasal Kazı Öncesi araştırlamarı Esas alarak, yada bilgilenmek amaçlı araştırmaları Esas alarak, yapmaktayız ... LÜTFEN !!! kaçak kazılardan uzak duralım.
Kullanıcı avatarı
HayatAğacı
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
 
Mesajlar: 8894
Kayıt: 15 Şub 2010, 13:19

Re: TÜRKİYE ERMENİ YERLEŞİMLERİ_1

Mesajgönderen HayatAğacı » 21 Mar 2010, 12:37

Kilis/Քիլիս Kazası

Antep Sancağı'nın İkinci kazasi olan Kilis'te, büyük çoğunluğu Antep yolu üzerindeki yönetim merkezine yerleşmiş 7,966 Ermeni yaşıyordu. Kilis, Kilikya limanlarını iç bölgelere bağlayan yolların kesişme noktasında bulunuyordu. Bölgede yaşayan Bedik Aşireti Osmanlı Devleti'nde Halep gümrük şefliği görevini üstlenmişti. Kilis'e has bir Özellik olan bakır kalaycılığının yanı sıra halk, kumaş üretimi, halı dokumacılığı, pamuk ve yün ticaretiyle de uğraşıyordu.

Resim
Kilisi'in 1915 yilindan onceki Ermeni Kilisesi

____________________________________________________________________________________________________


Bursa/Պրուսա Kazasi


Bugün hemen hemen tamamı Müslümanlardan oluşan Bursa halkının 1/3'ünü, yüzyılın başında Ermeniler ve Rumlar teşkil ediyordu. Kaynaklara göre bu tarihlerde 11.500 civarında Ermeni nüfusu bulunmaktadır.

Ermenilerin Bursa'ya ne zaman yerleştikleri kesin olarak bilinmemekle birlikte 1440 ve 1450 yıllarında Hovagim adlı bir Başepiskopos'un (Patrik Hovagim) orada yaşadığı bilinmektedir.

17. yüzyılın başlarında da Pilibos Gatoğigos burayı ziyaret ettiğinde şehrin ileri gelen Ermenilerince kabul edildiği yazılı belirtilmiştir. 1600'lere doğru ise İran savaşından ve Celali isyanlarından kaçan Ermeniler de buraya yerleşince Ermeni nüfusu açısından çoğalmıştır. Bölgede refah içinde yaşayan Ermeniler şehrin Setbaşı Mahallesi'nin merkezinde, aynı ismi taşıyan köprünün yanıbaşında katedral, patrikhane, karma lise ve birçok ilkokuldan oluşan bir komplekse sahipti.
Ermenilerin ilgilendiği başlıca konular, ipekcilik, elmas ve pırlanta kesimi. Halıcılık ve kuyumculuktur.

Sıcak su kaplıcalarının yoğun olarak bulunduğu Uludağ eteklerinde en önemli kaplıcalardan biri Garabet Papazyan'a aitti. Papazyan'ın ayrıca çok meşhur bir de oteli vardı. Civardaki iki Ermeni köyünün adları Mulul ve Cerrah'dı.


_____________________________________________________________________________________________________


Varto Kazası Ermenileri / Վարդո Kazasi



Bingöl Dağları’nın güney yamaçlarında, yine dağlık bir bölgede kurulmuş olan Varto Kazası’nın batı bölümü 5. yüzyılın sonlarına dek Mantaguni Ailesi’ne bağlı Arşamuni Prensliği’nin egemenliğinde kaldı. Daha sonraları Varto Kazası sırasıyla Mamigonian ve Pakraduni prenslerinin egemenliğine girdi. Bölgedeki Kızıl Manastır (Garmir Vank) ve Dodan Surp Hagop Manastırı bu iki hanedanın yardımları sonucunda kurulmuştur.

1914 yılında, kazanın yönetim merkezi olan Varto (Gumgum)’da 600 Ermeni (70 hane) yaşamaktaydı. Varto Ermenileri bir kiliseyle 40 öğrencinin eğitim gördüğü bir okula sahiptiler.

Yine aynı dönemde kazanın genelindeki 9 yerleşim yerinde toplam 4649 Ermeni (543) hane yaşamaktaydı. Bu cemaat 7 kilise, 3 manastır ve 4 okula sahipti (210 öğrenci).


Dodan: 670 Ermeni (72 hane), bir kilise, Surp Hagop Manastır ve bir okul (50 öğrenci),
Bazegan (Başkent): 575 Ermeni, bir kilise ve bir okul (60 öğrenci),
Gundemir: 1800 Ermeni (182 hane), bir kilise, Kızıl Manastır ve bir okul (60 öğrenci),
Amaran (Amazi): 80 Ermeni (15 hane),
Yaner (Haner): 150 Ermeni (18 hane), bir kilisenin kalıntıları,
Seduguran (Sakeveran): 40 Ermeni (8 hane),
[color=#0000FF]Hasan Ovan: 382 Ermeni (40 hane), bir kilise,
Selekan: 552 Ermeni (60 hane), bir kilise.

Resim
Surp Arakelots Vank

Resim
Mush civarlarinda Sironk olarak adlandirilan Kilise kalintisi

Resim
Mush civarlarinda Sironk olarak adlandirilan Kilise kalintisi

Resim

_____________________________________________________________________________________________________

Eskişehir Kazası Ermenileri.
Ermeni mahallesi 17. yüzyılda Porsuk Nehri kenarında kurulmuş, Surp Yerortutyun Kilisesi etrafında yerleşen Ermeniler 19. yüzyılda Surp Mesrob ve Surp Santuht liselerini açmışlar. El sanatları ve ticaretle uğraşan, refah içinde yaşayan cemaatin özel bir kulübü de vardı. Civardaki çiftlik ve yayla köylerini de katarsak yüzyılın başlarında Eskişehir ve civarında 4.510 Ermeni yaşıyordu.

Resim
Eskisehir Sivrihisar Ermeni Kilisesi

_____________________________________________________________________________________________________

Şarkışla/Tonuz/Թոնուզ Kazasi

Şarkışla ya da Tonuz Kazası
Sivas'ın hemen güneybatısında bulunan Şarkışla'da toplam 21.063 kişilik Ermeni nüfusunu barındıran 26 köy bulunuyordu. Kazada iki büyük Ermeni kolonisi vardı. Bunlardan birincisi Ulaş'ın güneybatısındaki dağlık arazide, diğeri ise Şarkışla ve Gemerek arasında bulunuyordu. Yönetim merkezi Şarkışla'da sadece 257 Ermeni yaşıyordu (44 aile) ve bu cemaate ait
bir okul bulunuyordu. Biraz daha kuzeyde Kızılırmak'ın sağ kıyısında, Demecik'te 227 Ermeni yaşıyordu; ayrıca bu cemaate ait Surp Astvadzadzin ve Surp Sarkis Kiliseleri ile 30 öğrencinin öğrenim gördüğü bir okul bulunuyordu. Yapaltın, Karapınar, Lisanlı, Karagol, Alakilise, Çepni, Dandel, Burhan, Tekmen, Paşa ve Gemerek kazadaki Ermenilerin yaşadığı diğer yerleşim yerleriydi.

_____________________________________________________________________________________________________

Pervari/Բերվարի Kazasi

Sığert (Siirt) Sancağı’nın dağlık güneydoğu kesiminde yer alan ve balıyla ünlü olan Pervari Kazası’nın idari merkezi Khokhat/Khasye/Khasil kasabasıdır. Kasabada 180 Ermeni (20 hane ve bir okul, 22 öğrenci) yaşarken kazanın genelindeki 15 köyde toplam 2.538 Ermeni (282 hane) yaşıyordu. Bu cemaat 7 kilise ve 72 öğrencinin eğitim gördüğü 2 okula sahipti.



Velas:270 Ermeni (30 hane), bir kilise
Malik (Melik):225 Ermeni (25 hane), Surp Kevork Kilisesi
Balican/Paniçan/Benicon:162 Ermeni (18 hane)
Sano/Sanu/Sani:27 Ermeni (3 hane)
Elkef: 72 Ermeni (8 hane), bir kilise
Deştik:70 Ermeni (8 hane), bir kilise,
Ozim (Uzum):10.80 Ermeni (120 hane), Surp Stepanos Kilisesi
bir okul (50 öğrenci),
Akug/Hagug/Urkuk:182 Ermeni (20 hane), bir kilise
Şekamer:75 Ermeni (8 hane), Sim: 51 Ermeni (6 hane)
Serhel:27 Ermeni (3 hane)
Rabanokan (Rabanog):45 Ermeni (5 hane), bir kilise
Adel:72 Ermeni (8 hane), Heşed-Adus: 72 Ermeni.
forum-kurallari-t4741.html

Allah'ın sana verdiğinden (O'nun yolunda harcayarak) ahiret yurdunu gözet, ama dünyadan da nasibini unutma! Allah'ın sana ihsan ettiği gibi, sen de (insanlara) iyilik et. Yeryüzünde bozgunculuğu arzulama. Şüphesiz ki Allah, bozguncuları sevmez.(Kasas 77)

yaptığımız tüm yorumlar, ya yasal Kazı Öncesi araştırlamarı Esas alarak, yada bilgilenmek amaçlı araştırmaları Esas alarak, yapmaktayız ... LÜTFEN !!! kaçak kazılardan uzak duralım.
Kullanıcı avatarı
HayatAğacı
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
 
Mesajlar: 8894
Kayıt: 15 Şub 2010, 13:19

Re: TÜRKİYE ERMENİ YERLEŞİMLERİ_1

Mesajgönderen HayatAğacı » 21 Mar 2010, 13:08

Bandirma-Balikesir/Պանտըրմա-Պալըքեսիր Kazasi

Sayıları 1914'te 20.006 olan Ermeniler bu bölgeye 17. yüzyılda gelmişlerdi.

Ali Fakiye Mahallesindeki Başpiskoposluk ve Surp Astvadzadzin Kilisesi etrafında toplanan, üç okulu bulunan Balıkesir Ermeni cemaati pamuk üretimiyle uğraşıyordu.

Civardaki Balyan, Maden ve Babaküğ köylerinde de Ermeniler yaşıyordu.

Körfezin kıyısında yüksek bir tepenin eteğinde yer alan ve bölgenin limanı olan Bandırma'da yaşayan 3.450 nüfuslu Ermeni cemaatinin bir kilisesi, üç ilkokulu ve bir lisesi vardı. Refah seviyesi yüksek olan halk, tüccarlık, hayvancılık ve bilhassa ipekçilikle uğraşıyordu.

Kuzeyde Artaki (Erdek) köyündeki Ermeni cemaatinin iki okulu ve bir kilisesi vardı.

Aydıncık'ta Surp Harutyun Kilisesi etrafında yerleşmiş, iki ilkokulu, 1.470 nüfusu olan Ermeni cemaati yaşıyordu.
Manyas ve Ermeniköy'de toplam 2.000 nüfusu olan cemaat, kiliseleri ve okulları etrafında yerleşmişti.

_____________________________________________________________________________________________________

Bafra/Պաֆրա Kazasi

Buradaki Ermeni yerleşimi Bafra'da yaşayan 2.035 Ermeni'yle sınırlıydı. 1845'te kurulan Surp Garabed Kilisesi cemaatin dini ayinlerde bir araya gelmesini sağlarken, 1868'de açılan Torkomyan Koleji 205 öğrenciye okuma imkanı veriyordu. Bölgedeki, halk tütün ekimi ve işlenmesiyle uğraşıyordu.

Çarşamba Kazası

Samsun (Canik) sancağının eski yönetim merkezi olan Çarşamba Kazası, 1710 yılından itibaren bölgeye yerleşen Hemşinli Ermeniler tarafından Yeşilırmak kıyısında kurulmuştu. 1914 yılında şehir merkezi Çarşamba'daki Ermeni nüfusu 1.800'dü. Piskoposluk merkezi olma özelliğini kaybetmiş olmasına rağmen kazada halen bir rahip bulunmaktaydı. Cemaatin dini ayinlerde toplandığı S. Astvadzadzin Kilisesi 1790'da kurulmuş ve en son 1855'te restore edilmişti. En önemli eğitim kurumu 1871'de kurulan Mamigonyan-Şuşanyan Karma Koleji'nde 190 öğrenci öğrenim görmekteydi. Kazada 20 köye dağılmış 21 kilise ve 33 okulu bulunan 13.316 Ermeni yaşamaktaydı.

Resim
Bafra eski bir Hiristiyan okulu

_____________________________________________________________________________________________________

Afyonkarahisar/Աֆիոն Գարահիսար sancagi
Efsanelere gore Truva savaşindan sonra Makedonyalilar tarafindan kurulan Afyon, isminden de anlaşilacaği gibi Afyon uretimi ile meşhurdu.1914 yilinda 6.550 nufuslu Ermeni cemaatinin, Surp Asvadzadzin ve Surp Toros adli iki kilisesi vardi.Ayrica Sahakyan adini taşiyan iki lise ve dort ilkokulu olan cemaat, yunculuk, demir ve mermer madenciliği ,haşhaş yagi uretimimiyle uğraşiyordu.Afyon Ermeni cemaati, gumuş motiflerle suslu ev yapimiylada unlenmisti.
Surp Krikor Lusavoriç Kilisesi'le taninan Muslice halkini ve Sandikli'yi da katarsak bolgede yaşayan Ermeniler'in sayisi 7.448'e ulaşiyordu.

_____________________________________________________________________________________________________


Darende/ՏարԷնտե Kazasi

Birinci Dünya Savaşı'ndan önce Darende kazası 3.983 Ermeni'yi barındırıyordu. Darende Şehrinde 2.023 Ermeni yasıyordu. Şehirde 3 kilise, Surp Astvadzadzin Katedrali ve 300 öğrencinin öğrenim gördüğü 3 okul bulunuyordu. Darende yakınlarında Ortaçağ'dan kalma Tavplur Manastırı bulunuyordu.
Darende'nin güneybatısında 12 km. uzaklıkta bulunan Aşodi 1914 İtibariyle 1.103 Ermeni barındırıyordu. Surp Astvadzadzin Manastırı dışında Aşodi'de bir de Surp Hagop Manastırı bulunuyordu.

_____________________________________________________________________________________________________


Trabzon Vilayeti

Kuzeyde Karadeniz, doğu ve batıda Çoruh ve Kızılırmak havzaları, güneyde ise Pontus Dağları'yla sınırlanan Trabzon vilayeti 1.500.000 nüfusu ve 32.400 kmkarelik yüzölçümüyle Birinci Dünya Savaşı arifesinde Osmanlı imparatorluğu nüfusunun en yoğun bölgelerinden biriydi. Trabzon, Samsun, Rize ve Gümüşhane olmak üzere 4 sancağa ayrılmıştı.
ilk çağlardan itibaren bakır, demir, gümüş ve altın madenleriyle bilinen bölgede Trabzon, Samsun ve Giresun gibi başlıca kentleri Erzurum ve diğer Doğu vilayetlerine bağlayan yolların yapımı ile 1850 yılından itibaren, Karadeniz limanlarından Avrupa ile ticaret sağlanmıştır.

Dar bir kıyı şeridi dışında sık ormanlarla kaplı olan bölgede ziraat ve hayvancılık fazla gelişmemişti. Trabzon Rum imparatorluğu 1461'de yok olduğu zaman, burada tamamı Ortodoks olan halk, Rumlar, Lazlar ve Acarlar, Abalar ve Arakelagon Ermenilerden meydana geliyordu Tarihçi Gavent'e göre 751'de Hamam Amaduni adlı bir prensin başkanlığında 1200 Ermeni buralara yerleşmiş ve Hamyen (Hemşin) de adını bu prensten almış.

bu dağlık bölgenin dışında Samsun ve Trabzon'da da Ermeniler vardı IX-XII asırlar arasında buradaki beylikler Ermeni Dükler tarafından idare edilirlerdi. Bu yüzden XI. asırda Trabzon civarında 10'a yakın manastır mevcuttu. XI. Asır sonlarına doğru ise yeni bir Ermeni akını Hamşen ve Sev Ked'e (Kara Dere) yerleşip, ormanları kesip ziraate uygun alanlar haline getirmiş.

Osmanlılar fetihden sonra, Sürmene'den başlayıp Rize ve Of'dan geçerek Batum'a kadar kıyı şeridindeki halkı islamlaştırma politikası uyguladı. Sev Ked (Kara Dere) Hamşen (Hemşin) halkı ise 17. yüzyılda Müslüman oldu. Bu meyanda 30000 Ermeni de din değiştirmeye zorlandı. 20. yüzyıl başlarında, Trabzon vilayetindeki resmi Ermeni nüfusu 73935 idi. Bunlar köy ve kasabada yaşarlardı. Bölgede 105 kilise, 3 manastır ve 9254 talebenin eğitim gördüğü 190 okul vardı.

Resim
Aya Sofya Rum Kilisesi Trabzon

Trabzon Sancağı
17. yüzyılda Hamşen ve Sev Ked halkının dağlardan kaçması sonucunda Trabzon Ermenilerle dolmaya başladı. 20'ye yakın kasaba oluştu. Yüzyıl başlarında Trabzon, Ordu, Giresun, Akçaabat, Tirebolu, Eleu'da 57 kilisesi, 115 okulu ve bir manastırı olan 37488 Ermeni yaşıyordu..

Trabzon Kazası
1883 tarihinde Rusya, Kafkasya yolunu kapatıp, kenti iran sınırına bağlayan yolun yapımı bitince Trabzon yerinden canlanıp Ermeni tüccarları çekmeye başlamıştı.

Selviler, meyve ağaçları ve zeytinlikler arasında kıyıya doğru sıfırlanan şehir canlı renklerle boyanmış evleriyle bir amfitiyatro şeklinde inşa edilmişti.

Ana çarşı Hıristiyan bölümünde yer alır ve kıyıya kadar giderdi. Kıyı şeridindeki kasabalardan gelen kayık ve sandallar meyve, sebze, odun, tahıl gibi malları buraya boşaltır, kiremit, çanak çömlek ve diğer malları yükleyip giderlerdi.
Limana yakın olan Gâvur Meydanı, hanlarla, kervansaraylar ve otellerle çevriliydi. Konsolosluklar, armatör yazıhaneleri ve zengin Ermeniler, Rum evlerine yakındı. Bu mahallelerin zenginliği, temizliği ve düzeni diğer mahallelerin kirliliği ve çarpıklığıyla tezat teşkil ediyordu. Gâvur Meydanı Ermeniler'in, Rumlar'ın ve Avrupalılar'ın pazar günü gezilerini yaptıkları en gözde mahalleydi. Diğer günler ise komşu kentlerden gelen devecilerin ve katırcıların naralarıyla canlanırdı bu meydan. 1383 yılından kalma Surp Astvadzadzin Kilisesi, 1431 yılında restore edilen Surp Stepanos Kilisesi ve istanbul'dan, Kafkasya'dan gelen tiyatrocuların oyun sergiledikleri 1862'de inşa edilen görkemli Lusinyan Tiyatrosu, Gâvur Meydanı'nda bulunuyordu.

Ermeni köyleri olan Boztepe ve Çömlekçi köyünün dar sokakları, yılan gibi kıvrılarak çeşitli meyve ağaçlarının dışarı taştığı duvarlar arasından geçerdi. Boztepe'nin en güzel anıtı 15. asırda kurulan Surp Hovha
nnes Kilisesi ve Hayguni ve Elmasyan Liseleriydi.

Tuğluçeşme'de ise 1851 yılında kurulan bir Azkayin Varjaran (cemaat okulu) bulunuyordu...

Trabzon'un kasabaları, Akçaabat ve Sürmene
Trabzon'da yerleşik 5539 Ermeni'den başka, civar kasabalarda 10779 Ermeni yaşardı. Küçük Dorana limanı etrafında toplanan 20 köy ve 18. asır başlarında Hamşenliler tarafından kurulmuştu. Çok sık ormanlık olan bu bölgeyi Ermeniler ekili topraklar haline getirip, tütün ve fındık yetiştirmeyi başarmışlar. Yüzyılımızın başlarında 951 nüfuslu Zefanos'ta Surp Toros Kilisesi, bir okul; 147 nüfuslu Komra'da Surp Pırgiç Kilisesi; 400 nüfuslu Kalafaka'da Surp Kevork Kilisesi ve bir okul; 1210 nüfuslu Sürmene'de Surp Kevork Kilisesi vardı. Sifter ve Abion'u da eklersek 20 kasabalık bu grupta 6500 Ermeni yaşardı.
Trabzon güney batısındaki 16 köylük grupta ise yaklaşık 7000 Ermeni vardı, bunlardan 3517'si Akçaabat'ta olmak üzere nüfus her birinde bir kilise ve bazen de bir okul bulunan aşağıda adları bulunan köylere, yayılmıştı; Zavardiya, Mala, Ağro, Orus-Satari, Ünifa, Azret, Elmanotz, Tots ile Içaksa, Ilanots, Lagana, Karaga, Horhorud, Kuhla, Manctçeler, Kalonya, Olasa...


Resim
_____________________________________________________________________________________________________

Hafik Ilçesine bagli Ermeni koyleri.

Hafik Ilçesine bagli eski Ermeni koyleri ,eski ve yeni isimleri, nufusu ve Kiliseleri.

Resim
Şehrin güney doğusuna doğru bir tepenin eteğine kurulmuş olan Surp Anabad Manastırı.

1:Aghdk :Akhdk,Tuzhisar, Douzhisar, Haght:Ermeni hanesi: 285,toplam nufus :2,077 .Kilise :Surp. Garabed (Hureshdagabed Vank-Melekler Manastiri).
2:Bardizak:Bahçecik: Ermeni hanesi:65 ,Toplam nufus 600 Kilise:Surp Kevork
3:Chaykurt,Kostutdere:Ermeni hanesi :20 toplam nufus: 160 Kilise:Surp Kevork
4 : Gamis,Kemeris,Kamush:Ermeni Hanesi:96 ,Toplam nufus:673 ,Kiliseleri:Surp Asdvadzadzin (chapels S. Toros and S. Sarkis).
5 : Gavra,Gavrah, Gevre,Durulmush:Ermeni hanesi:95 toplam nufus: 783,Kilisesi:Surp Sarkis.
6: Govdun,Khumes, Gokdin, Gokdun, Goghdun,Goydun:Ermeni hanesi:250 toplam nufus: 1901,Kilisesi:Surp Asdvadzadzin.
7:Khandzar Xandzar,Khandsar, Hanzar, Khantsarour, Khanchar,Chukurbelen:Ermeni hanesi,100, toplam nufus :790 ,Kilisesi:Surp Sarkis.
8:Khorokhon,Xorxon,Horohon, Horhon,Duzyayla:Ermeni hanesi :75,toplam nufus :458 Kilisesi:Surp Hureshdagabed.
9:Koçhisar,Bedrosi, Ghojasar,Hafik:Ermeni hanesi:255,toplam nufus :2.037, Kilisesi:Surp Hagop.
10:Kotni,Kotnu, Alchuoren, Koren,Alchaoren:Ermeni hanesi:110,toplam nufus :770,Kilisesi:Surp Sarkis.
11:Oghnovud,Yoghnovid, Oghnovid, Oghnovit, Ornevit,Cinar:Ermeni hanesi:11,Toplam nufus 130 Kilisesi:Surp Hagop.
12:Prapert,Pirepurt,Gunyamaç:E rmeni hanesi :72,toplam Nufus:622,Kilisesi:Surp Toros.
13:Isdanos, Atanas, Stanoz, Keotiv Yenije,Cimenyenice:Ermeni hanesi:117,Toplam nufus:710.Kilisesi :Surp Toros
14:Tavshanlou,Davshanlou,Tavsa nli:Ermeni hanesi:17 ,Toplam nufus:114,Kilisesi:Surp Prgiç.
15:Yarasar,Shuzhgheni,Yarhisar :Ermeni Hanesi:160,Toplam nufus :1250,Kilisesi:Surp Sarkis.

Hafik Nahiyesinde Toplam Ermeni hanesi:1,728, Toplam nufus 13,075.

HAFIK KAZASINA BAGLI ERMENI KOYLERI:
1:Khorsana,Xorsana,Horsana, Khorasan, Korsena,Dikmencik,Ermeni hanesi:155,Toplam nufus :1335,Surp Asdvadzadzin ve Surp Sarkis.
2 Ghavraz,Gavdara,Kizilkavraz: Ermeni hanesi:72,Toplam nufus :600 ,Kilisesi:Surp prgiç.
3:Saruhaju,Safraji,Saruhaju:Er meni hanesi,19,Toplam nufus:151 ,Kilisesi.
4:Barjin,Barjun:Ermeni hanesi:10,Toplam nufus : 80 Kilisesi .


SIVAS'A BAGLI ERMENI KOYLERI NUFUSU (BU KOYLER ESKIDEN KOCHISAR'A BAGLI KOYLER LISTEDE SIVASIN TUM KOYLERI YOK)
1:Bingol,Piuragan, Piuragn,Bingol:Ermeni hanesi:114,Toplam nufus: 853 ,Kilisesi:Surp Minas.
2:Ishkhani,Ishani:Ermeni Hanesi:80,Toplam nufus: 674 ,Kiliseleri:Surp Nigoghos ve Surp Yerortutyun.
3:Ulash,Tutmaj,Tetmaj, Ttmaj,Tutmaç:Ermeni hanesi:105,Toplam nufus: 780 ,Kilisesi:Surp Sarkis.
4: Yenije,Fereshed Yenije,Yenice:Ermeni hanesi:30,Toplam nufus: 226 ,Kilisesi:Surp Hagop.

ZARA'YA BAGLI BIR KAç ERMENI KOYU LISTE BUTUN DEGIL.
1: Devekse,Tevodsa, Divegse,Ekinli,Toplam Ermeni hanesi:24,Toplam nufus 202 ,Kilisesi:Surp Garabet.
2:Janjin,Jenjin,Bulakbashi,Erm eni hanesi:35,Toplam nufus: 278,Kilisesi:Surp Haç.
3:Todorag,Todurge,Demiryurt:Er meni hanesi:72,Toplam nufus 720,Kilisesi:Surp Hagop.
forum-kurallari-t4741.html

Allah'ın sana verdiğinden (O'nun yolunda harcayarak) ahiret yurdunu gözet, ama dünyadan da nasibini unutma! Allah'ın sana ihsan ettiği gibi, sen de (insanlara) iyilik et. Yeryüzünde bozgunculuğu arzulama. Şüphesiz ki Allah, bozguncuları sevmez.(Kasas 77)

yaptığımız tüm yorumlar, ya yasal Kazı Öncesi araştırlamarı Esas alarak, yada bilgilenmek amaçlı araştırmaları Esas alarak, yapmaktayız ... LÜTFEN !!! kaçak kazılardan uzak duralım.
Kullanıcı avatarı
HayatAğacı
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
DeFiNeLeRiM MüDaViMLeRi
 
Mesajlar: 8894
Kayıt: 15 Şub 2010, 13:19

Re: TÜRKİYE ERMENİ YERLEŞİMLERİ_1

Mesajgönderen ahmet.zor » 10 May 2014, 01:42

herkin norşin ve riz köylerini biliyorum eger bende olarıyım eger iltibata gecmek isdeyen varsa bekliyorum facem ahmet zor
Kullanıcı avatarı
ahmet.zor
DEFİNELERİM ÜYESİ
DEFİNELERİM ÜYESİ
 
Mesajlar: 1
Kayıt: 10 May 2014, 01:34


Dön ERMENİLER HAKKINDA HERŞEY

 


  • { RELATED_TOPICS }
    Cevaplar
    Görüntüleme
    Son mesaj

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 0 misafir